Kamu Diplomasisi

Kamu diplomasisi, devletlerin dış politika amaç ve çıkarları için diğer devletlerin kamuoylarını etkileme ve kazanmaya yönelik politikalar olarak tanımlanmaktadır. Özellikle 21. yüzyıl küresel siyasetinde devletler, kamu diplomasisiyle dış politika hedeflerini gerçekleştirebilmek için diğer ülkelerin kamuoylarının desteğini kazanmaya yönelik politika yürütmeyi tercih etmeye başlamışlardır. Bunda uluslararası politikada kamuoyunun artan etkisi ve önemi büyük rol oynamaktadır. Ayrıca son 50 yılda uluslararası ilişkilerin geçirdiği dönüşümler, devletlerin yeni dış politika araçlarına yönelmesini etkilemiştir. Kamu diplomasisi de devletlerin dönüşen küresel siyasette uyum çabalarından biri olarak 1960’larda ortaya çıkmıştır. Devletlerin dış politikalarının yeni bir aracı ve yöntemi olarak kamu diplomasisi temelde diplomasinin dönüşümünün bir ürünüdür.

Klasik diplomasinin günümüzde dönüşen siyasette yetersiz kalması nedeniyle yeni diplomasi tarzı olarak kamu diplomasisi ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda kamu diplomasisi geleneksel diplomasinin yetersiz kaldığı alanlarda onu ikame eden bir özelliğe de sahiptir. Diğer bir ifadeyle, kamu diplomasisi ile klasik diplomasi eş zamanlı birlikte yürütülmekte ve bu bakımdan kamu diplomasisi klasik diplomasinin bir tamamlayıcısı olarak işlev üstlenmektedir. Kamu diplomasisi özellikle klasik diplomasinin yetersiz kaldığı sivil alanda ve yeni araçlar bakımından öne çıkmaktadır. Sivil alana yönelik diplomat olmayan aktörler üzerinden diplomasi yürütülmesi yönüyle kamu diplomasisi klasik diplomasiden ayrılmaktadır. Hatta bu nedenle kamu diplomasisi, sivil diplomasi ve kravatsız diplomasi olarak da nitelendirilmektedir.

Ayrıca kamu diplomasisi, diplomasi alanına yeni araç ve mekanizmalar getirmiştir. Özellikle kamu diplomasisiyle iletişim ve halkla ilişkiler araçları diplomasinin merkezine yerleşmeye başlamıştır. Geleneksel kitle iletişim araçları hala etkili bir araç olarak yerini korusa da özellikle yeni medya araçları, sosyal medya öne çıkmaya başlamıştır. Yine iletişim araçlarının yanında iletişim yöntemleri olarak haber yöntemi, gündem belirleme yöntemi ve çerçeveleme yöntemleri diplomasinin yeni yöntem ve mekanizmaları olmaya başlamıştır. Diğer taraftan halkla ilişkilerin imaj-prestij yönetimi, algı yönetimi ve ulus-markalama yöntemleri yeni dış politika araçları olarak yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu şekilde kamu diplomasisi dış politikaya yeni araç ve mekanizmalar getirerek diplomasiyi araç ve yöntem bakımından çeşitlendirmiştir.

Bunlarında ötesinde kamu diplomasisi aynı zamanda diplomasiyi toplumsal-kültürel alanda da çeşitlendirmiştir. Öyle ki, kamu diplomasisiyle artık devletler, sadece diğer devletlere yönelik diplomasi faaliyetleri yürütmekle sınırlı kalmayıp, diğer ülkelerin halklarına ve kamuoylarına yönelik de toplumsal düzeyde kültürel faaliyetler de yürütmeye başlamışlardır. Böylece klasik diplomasinin muhatap almadığı sivil alan, diplomasi yürütülecek yeni bir alan olarak ortaya çıkmıştır. Oysa geleneksel diplomaside devletlerin muhatabı akredite edilmiş diplomatlarken günümüzde devletler, diğer ülkelerin halklarını da muhatap almak zorunda kalmışlardır. Başka bir deyişle, bir ülkeye yönelik yürütülecek diplomaside gerçekleştirilmesi istenen dış politika çıkar ve amaçları için sadece o ülkelerin yöneticileri değil, halklarının ve sivil toplumunun da ikna edilmesi ve onların da desteğinin kazanılmasını gerektiren yeni bir küresel siyaset gelişmektedir.

Sonuç olarak kamu diplomasisi, küresel siyasetin özellikle kamuoyu ve sivil toplum alanında geçirdiği dönüşümün bir ürünü olarak devletler tarafından benimsenen yeni diplomasi araç ve yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Devletler, dış politika hedeflerini gerçekleştirmek için diğer ülkelerin halklarına ulaşmak mecburiyetinde kalmışlar. Bunun için de kamu diplomasisinin stratejik iletişim yöntemini uygulayarak diğer devletlerin kamuoylarının desteğini kazanma politikası yürütmeye başlamışlardır. Bu anlamda bir yönüyle kamu diplomasisi, devletlerin diğer ülkelerin halklarına ve kamuoylarına ulaşmak ve onları kendi politikalarına ikna etmek üzere uyguladıkları iletişim politikasıdır. Diğer yönüyle kamu diplomasisi, devletlerin diğer ülkelerin halklarına yönelik uluslararası halkla ilişkileridir. Son tahlilde kamu diplomasisi, devletlerin dış politika çıkar ve hedeflerini gerçekleştirmek üzere yumuşak araçlarla kamuoyu odaklı ve sivil toplum temelli yeni diplomasi tarzıdır.

Yazarın diğer yazıları